Internet portal o vinima Srbije

TURCI RATOM NIKAD NISU OSVOJILI CRNU GORU… A GROŽĐEM?

TURCI RATOM NIKAD NISU OSVOJILI CRNU GORU… A GROŽĐEM?

IMG_4283

Iako je krajem 15. veka Crna Gora pala pod Osmansko carstvo, Crnogorci su zadržali visok stepen autonomije prvenstveno zahvaljujući geografskom položaju i siromaštvu stanovnika u brdskim područjima koji nisu uspevali da prihoduju dovoljno kako bi plaćali poreze Turcima. Možda nije bilo puno prilike za ratovanje sa Turcima, ali Turci su očigledno ostavili tragove svog uticaja i u Crnoj Gori.

Istraživanje genetskog diverziteta vinove loze u Crnoj Gori pod vođstvom Vesne Maraš je pružilo vredne rezultate i bolje razumevanje vinske istorije Balkana. Crnogorski i španski naučnici su analizirali 512 uzoraka divlje i kultivisane vinove loze iz starih vinograda i pokušali da utvrde njihov identitet i pedigree.

Na spisku determinisanih sorti vinove loze se nalazi i japundžak, sorta koja se podjednako koristi i kao vinska i kao stona. Ovaj nalaz je od izuzetnog značaja jer se do sada smatralo da je japundžak isključivo zastupljen u Turskoj, u regionu oko Mramornog mora. Lokalni naziv ove sorte u Turskoj je Yapincak (izgovara se “japinđak”). Stoga ovaj nalaz u Crnoj Gori predstavlja najzapadnije javljanje ove sorte vinove loze.

Japundžak po svoj prilici potiče iz Turske, iz provincije Tekirdag/Trakija (severnozapadna Turska). Grožđe ima karakteristične crvene pege i tanku pokožicu, a relativno je otporno na bolesti. Pozna sorta, dobro prilagođena toploj i suvoj klimi. Ostaje misterija kako je ova sorta doputovala iz Turske do Crne Gore, ali ukoliko slična istraživanja u Srbiji potvrde postojanje japundžaka onda možemo tvrditi i da je u prošlosti areal prostiranja japundžaka bio mnogo širi na Balkanu nego danas.

japinđak iz vinarije Pašaeli

japinđak iz vinarije Pašaeli

Vlasnik vinarije Pašaeli, Sejit Karađozoglu čak ima porodične korene iz južne Srbije, a posvećen je autohtonim turskim sortama vinove loze kao što su kalećik karasi, japinđak, karasakiz, itd. Sejit takođe proizvodi vino od sorte papaskarasi, koja je potomak našeg prokupca.

Sejit Karađozoglu, vlasnik vinarije Pašaeli

Sejit Karađozoglu, vlasnik vinarije Pašaeli

S obzirom da rezultati istraživanja koje je sprovedeno u Crnoj Gori predstavljaju osnov za bolje poznavanje vinarstva na prostorima Crne Gore i Balkana i planiranje budućnosti, vinarija Plantaže će nalaze iskoristiti i za planiranje svoje strategije u narednih 100 godina. Zato ne treba da se iznenadimo ako za 30 godina budemo imali priliku da po prvi put probamo vino napravljeno od crnogorskog japundžaka.